Bu yazıda mevzuatta yazanla belediyelerin uygulamasını ayırıyoruz: kanun ve yönetmelik ne diyor, kıyafet kuralı kamerayı engelliyor mu, hangi belediyeler kamerayı nasıl kullanmaya başladı ve kamera alacak bir belediye neye dikkat etmeli. Kaynaklar yazının sonunda.
Mevzuatta ne var, ne yok?
Zabıtanın görev ve yetkilerinin dayanağı, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 51. maddesidir. Madde, zabıtanın "beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli" olduğunu söyler; zabıta personelinin giyeceği kıyafetin ve "savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler"in yönetmelikle düzenleneceğini belirtir. Maddede kamera ya da görüntü kaydı geçmiyor.
Bu düzenleme, 11 Nisan 2007 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'dir. Yönetmeliğin mevzuat.gov.tr'deki güncel metninde "kamera", "görüntü" ya da "ses kaydı" ifadesi geçmiyor. Zabıtaya verilebilecek korunma amaçlı teçhizatı düzenleyen 45. madde de "göz yaşartıcı sprey, kask ve kalkan gibi" savunma araçlarını sayar, kameradan söz etmez. Metindeki en son değişiklik 18 Aralık 2021 tarihlidir; 2022 ile 2026 arasında yönetmelikte bir değişiklik bulamadık.
Yönetmeliği bugün, İçişleri Bakanlığı'nın görüşünü alarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı çıkarıyor (Kanun md. 51, Yönetmelik md. 4). İçişleri Bakanlığı'nın zabıtaya yaka kamerası takılmasını isteyen bir genelgesine de ulaşamadık. Bakanlığın son yıllardaki yaka kamerası programı kolluk içindir: Bakan Ali Yerlikaya, 15 Aralık 2025'teki bütçe konuşmasında uygulamanın "Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik birimlerimizin kullanımına" sunulduğunu söyledi (İçişleri Bakanlığı). Zabıta bu sayımda yer almıyor.
Bu, "kesinlikle yok" değil, "yayımlanmış metinlerde bulunamadı" demektir. Belediyelerin kendi iç yönergeleri olabilir. 5393 sayılı Kanun'un 51. maddesi de belediyenin, yönetmeliğe aykırı olmamak üzere "ek düzenlemeler" yapabileceğini söyler.
Kıyafet kuralı kamerayı engelliyor mu?
Yönetmeliğin 31. maddesi resmî kıyafete ilişkin kuralları sayar. İlk bent şöyledir: "Kanun ve yönetmeliklerle belirlenmiş haller dışında kıyafet üzerine başka bir teçhizat veya madalya, rozet ve benzeri şeyler takılamaz."
Madde yaka kamerasını adıyla anmıyor. Kameranın bu kuralın kapsamına girip girmediğine dair resmî bir yorum ya da yargı kararı bulamadık. Pek çok belediye zabıtası kamerayı üniforma üzerinde taşıyor (aşağıdaki örneklere bakın), ama bu, kuralın nasıl yorumlanacağı sorusunu tek başına cevaplamaz. Kameranın hangi dayanakla ve nasıl taşınacağını alım öncesinde belediyenizin hukuk birimiyle netleştirmenizi öneririz. Kıyafet kuralı ve KVKK ayrıntıları zabıta kamerası rehberimizde.
Belediyeler uygulamayı nasıl başlattı?
Zabıtada yaka kamerası yeni değil. Aşağıdaki örnekler belediyelerin kendi duyurularından ya da ulusal ve yerel basından; hepsinde karar belediyenin kendisine ait.
| Tarih | Belediye | Ne açıklandı |
|---|---|---|
| Aralık 2015 | Karşıyaka (İzmir) | Zabıtanın çarşı ve pazar denetimleri yaka kameralarıyla sesli ve görüntülü kayda alınmaya başlandı (İHA, Mynet). |
| Ocak 2019 | İpekyolu (Van) | Zabıta ekipleri yaka kamerasıyla görev yapmaya başladı (memurlar.net). |
| Mayıs 2019 | İnegöl (Bursa) | Zabıta memurlarına "şeffaf denetim için" görüntü ve ses kaydı yapan yaka kameraları dağıtıldı (Cumhuriyet). |
| Temmuz 2021 | Bağcılar (İstanbul) | Belediye başkanı, bir sorun olması hâlinde görüntülerin incelenerek çözüme ulaşılacağını söyledi (Sözcü). |
| Aralık 2025 | İzmit (Kocaeli) | 65 yaka kamerası alındı; çevre, asayiş ve gıda denetimleri kayda alınıyor. Belediye, uygulamanın KVKK kurallarına uygun yürütüldüğünü ve çevre denetimlerinde ses ve görüntü kaydı üzerinden ceza uygulayabildiğini açıkladı (İzmit Belediyesi). |
| Şubat 2026 | Lüleburgaz (Kırklareli) | 20 yaka kamerası sahadaki zabıta personeline verildi; kullanımın KVKK'ya uygun yürütüleceği belirtildi (Marmara Haber). |
| Ağustos 2026 | Narlıdere (İzmir) | Uygulamayla şikâyetlerin daha objektif ve hızlı incelenmesinin amaçlandığı açıklandı (Karar). |
| Eylül 2026 | Manisa Büyükşehir | Yaka kameralı 10 kişilik bisikletli zabıta ekibi göreve başladı; çevreyi kirletenlere Kabahatler Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanacağı duyuruldu (Habertürk). |
Açıklamalarda öne çıkan gerekçeler benzer: denetimin şeffaf olması, şikâyetlerin kayıtla incelenmesi, personelin korunması ve tespitin belgelenmesi. Örneklerin hiçbirinde bir yasal zorunluluğa atıf yapılmıyor; kamera sayısı ve kullanım alanı belediyeden belediyeye değişiyor. Türkiye genelinde kaç belediyenin zabıtada yaka kamerası kullandığını gösteren resmî bir sayı bulamadık.
Zorunlu değilse belediye neye dikkat etmeli?
Zorunluluk olmaması, kaydın kurala tabi olmadığı anlamına gelmez. Yaka kamerası karşıdaki kişinin görüntüsünü ve sesini kaydeder. Bunlar 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında kişisel veridir ve kaydı alan belediye bu Kanun'daki yükümlülüklere tabidir. Kamerayı sahaya çıkarmadan önce şu soruların yazılı bir cevabı olmalı:
- Ne zaman kayıt alınacak? Sürekli mi, yalnız denetim ve tutanak anında mı? Kullanım talimatı bunu açıkça yazmalı.
- Kayda girenler nasıl bilgilendirilecek? İzmit Belediyesi, görüntü ve ses kaydı alındığının kameranın üzerinde yazdığını belirtiyor. Aydınlatma yükümlülüğü ve kamu kurumları için öngörülen istisnalar yaka kamerası yasal mı yazımızda.
- Kayıtlar ne kadar saklanacak, kimler erişecek? Saklama süresi, izleme, silme ve dışa aktarma yetkisi baştan belirlenmeli.
- Kayıt tutanakla nasıl ilişkilendirilecek? Bir itirazda ya da davada kaydın değeri, hukuka uygun alınmış ve değiştirilmeden saklanmış olmasına bağlıdır. Ayrıntı yaka kamerası kaydı delil olarak kullanılır mı yazımızda.
Kamera alacak belediye için teknik seçim
Zorunluluk olmasa da belediyeler kamerayı teknik şartnameyle satın alır. Zabıta için öne çıkan özellikler ve mağazadaki modellerin üretici tablolarındaki değerleri şunlar:
- Vardiyaya yeten kayıt süresi: Yönetmeliğin 9. maddesi zabıtada 12 ve 24 saatlik vardiya düzenlerine imkân tanır. Firma şartnamelerine göre 1080p'de AFRA X5 en az 10 saat 30 dakika, PT15 en az 6 saat 30 dakika kesintisiz kayıt yapar; tek şarjla 12 saati karşılayan şartname değeri yalnız S21'de, 480p'de (en az 12 saat) var.
- Kimlik, tarih ve konum damgası: PT15, X5 ve S21 tablolarında kullanıcı kimliği, tarih ve GPS bilgisinin videonun üzerine işlendiği yazar. Pazar yeri, cadde ve şantiye denetimlerinde kaydın kime ait olduğu ve nerede alındığı görüntüde görünür.
- Ön kayıt: Tartışma çoğu zaman tuşa basılmadan önce başlar. Ön kayıt süresi PT15'te 15/30, X5 ve S21'de 30/60 saniyedir.
- Toplu şarj ve aktarım: Kalabalık ekiplerde AFRA PT15 Dock Station, ürün sayfasındaki tanıma göre en fazla 8 PT15 kamerayı aynı anda şarj eder ve kayıtlarını PC üzerinden bir kayıt ortamına yedekler.
Modelleri ve fiyatlarını yaka kameraları sayfasında görebilir, model seçicide "Zabıta" seçeneğiyle öneri alabilir, adayları karşılaştırma sayfasında yan yana koyabilirsiniz. İhale dosyası için markasız şartnameyi teknik şartname hazırlayıcıda oluşturabilirsiniz; yazım kuralları teknik şartname rehberimizde.
Sık sorulan sorular
Zabıta yaka kamerası takmak zorunda mı?
Kasım 2026 itibarıyla bunu zorunlu kılan, yayımlanmış bir kanun, yönetmelik ya da genelge bulamadık. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda ve Belediye Zabıta Yönetmeliği'nde kamerayla ilgili bir hüküm yok; kamerayı kullanıp kullanmamak belediyenin kararıdır.
Zabıta kıyafetine kamera takmak yönetmeliğe aykırı mı?
Yönetmeliğin 31. maddesi, kanun ve yönetmeliklerle belirlenmiş haller dışında kıyafet üzerine başka teçhizat takılamayacağını söyler, ama yaka kamerasını adıyla anmaz. Bu konuda resmî bir yorum ya da yargı kararı bulamadık. Belediyenizin hukuk birimine danışın.
Zabıtanın kamera kaydıyla ceza kesilebilir mi?
İzmit Belediyesi, çevre denetimlerinde ses ve görüntü kaydı üzerinden ceza uygulayabildiğini açıkladı. Bir itirazda kaydın nasıl değerlendirileceğine somut olayda idare ve yargı karar verir; kaydın hukuka uygun alınmış ve değiştirilmeden saklanmış olması belirleyicidir.
Hangi belediyeler zabıtada yaka kamerası kullanıyor?
Türkiye geneli için resmî bir liste bulamadık. Duyurulardan örnekler: Karşıyaka (2015), İpekyolu ve İnegöl (2019), Bağcılar (2021), İzmit (2025), Lüleburgaz, Narlıdere ve Manisa Büyükşehir (2026).
Kaynaklar
- 5393 sayılı Belediye Kanunu, md. 51 (mevzuat.gov.tr)
- Belediye Zabıta Yönetmeliği, Resmî Gazete, 11 Nisan 2007, sayı 26490; md. 4, 9, 31 ve 45 (mevzuat.gov.tr, güncel metin)
- İçişleri Bakanlığı, Bakan Ali Yerlikaya'nın 2026 yılı bütçe görüşmelerindeki konuşması, 15 Aralık 2025
- İHA (Mynet), Karşıyaka zabıtasında yaka kamerası, 24 Aralık 2015
- memurlar.net, Van İpekyolu zabıtası, 9 Ocak 2019
- Cumhuriyet, İnegöl zabıtasında yaka kamerası, 22 Mayıs 2019
- Sözcü, Bağcılar zabıtasında yaka kamerası, 17 Temmuz 2021
- İzmit Belediyesi, "İzmit'te zabıta denetimleri artık yaka kamerasında", 19 Aralık 2025
- Marmara Haber, Lüleburgaz zabıtasında yaka kamerası, 18 Şubat 2026
- Karar, Narlıdere zabıtasında yaka kamerası, 5 Ağustos 2026
- Habertürk (İHA), Manisa Büyükşehir bisikletli zabıta ekibi, 12 Eylül 2026
Kaynaklara 12 Kasım 2026'da erişildi. Bilgiler bu tarih itibarıyla günceldir.









Yorum yazın
Yorumlar ekibimiz onayladıktan sonra yayınlanır. E-posta adresiniz yayınlanmaz.